FUROSHIKI (風呂敷) – không chỉ là một loại khăn

Furoshiki (風呂敷) là một loại khăn gói truyền thống của Nhật Bản, từng được sử dụng để mang chuyển quần áo, quà tặng, hay những hàng hóa khác.

Về xuất xứ, một số tài liệu cho rằng furoshiki xuất hiện vào triều đại Nại Lương (Nara) dưới tên gọi tsutsumi (cái bọc), dùng để gói những vật phẩm quý giá như vàng bạc châu báu được cất giữ trong nhà kho Shoso-in (một nơi cất giữ vàng bạc châu báu của hoàng gia tại đền Todai-ji). Tuy nhiên, thuật ngữ furoshiki là sự kết hợp từ chữ furo và shiki, do đấy nhiều người nhấn mạnh đến giả thuyết furoshiki bắt nguồn từ tục tắm hơi ở Nhật Bản có từ thời kỳ Edo (1603-1868)1. Tuy nhiên, mảnh vải vuông để gói hàng hóa, vật dụng cá nhân… có nguồn gốc lâu đời hơn cái tên của nó.

furoshiki 2
Trong tiếng Nhật, furo nghĩa là bồn tắm, shiki nghĩa là tấm vải

Theo truyền thuyết, ngày xửa ngày xưa, trời đã dùng một tấm khăn Furoshiki màu đen lỗ chỗ vết quạ mổ để gói thế giới lại, tạo thành màn đêm. Rồi cứ đến sáng, trời lại từ từ mở chiếc khăn ấy ra để thế giới nhìn thấy được ánh mặt trời. Những ngôi sao trên trời là do lần đầu tiên sử dụng tấm Furoshiki, trời đã gói quá nhanh và quá sát, khiến lũ quạ không có không gian để bay, chúng hoảng loạn và mổ lung tung lên tấm vải mà thành.

Trong tiếng Nhật, furo nghĩa là bồn tắm, shiki nghĩa là tấm vải. Người Nhật có thói quen đến nhà tắm công cộng như một cách để thư giãn và giao lưu văn hóa với những người quen trong vùng. Họ mang theo một chiếc khăn to, mặc áo yukata (một loại kimono đơn giản) đến nhà tắm và dùng nó để lau người, sau đó bỏ bộ yukata ướt vào, gói lại và mang về. Một câu chuyện rất phổ biến vào thời Murochami: Khi tướng quân Yoshimitsu Ashikaga xây một một nhà tắm lớn (oyudono) phục vụ cho tầng lớp quý tộc. Sau khi tắm xong, họ dùng những miếng vải để lau khô người. Việc làm này sau đó trở nên phổ biến khi các nhà tắm công cộng (sento) được xây dựng và sử dụng rộng rãi. Những người đến tắm xem miếng vải đó là một trang sức để thể hiện sự quyền quý của gia đình mình, với con dấu riêng ấn trên miếng vải; và những vuông khăn được sử dụng cũng đẹp hơn, tinh tế hơn với màu sắc, họa tiết đẹp, tiện dụng vì gói được nhiều đồ vật.

furoshiki 3
Hiện nay Furoshiki được làm bằng nhiều chất liệu khác nhau, như là lụa, cotton, sợi tơ nhân tạo, hay nilon

Một thời gian nó bắt đầu phổ biến và được các thương nhân sử dụng để bao bọc hàng hóa hay quà cáp. Sau này, khi việc sử dụng furoshiki trở nên phổ biến, người ta bắt đầu sáng tạo ra nhiều cách sử dụng. Cũng từ đó việc dùng khăn furoshiki để gói quà bắt đầu hình thành và phát triển mạnh mẽ, nâng tầm lên thành một nghệ thuật truyền thống và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tuy nhiên, nghệ thuật gói quà độc đáo này bị mai một vào giữa thời kỳ Showa (cuối những năm 70 của thế kỷ 20), ngày nay mới phát triển trở lại, trở thành một trào lưu ở nhiều nước, bởi sự tiện lợi và đẹp mắt trong sử dụng.

Hiện nay Furoshiki được làm bằng nhiều chất liệu khác nhau, như là lụa, cotton, sợi tơ nhân tạo, hay nilon. Và mặc dù nghệ thuật này vẫn được duy trì phổ biến ở Nhật, nhưng công dụng của nó đang dần mai một vì nhu cầu sử dụng túi nhựa ngày càng cao.

furoshiki
Người Nhật có thói quen đến nhà tắm công cộng như một cách để thư giãn và giao lưu văn hóa với những người quen trong vùng

Trong những năm gần đây Bộ Môi trường Nhật Bản đã triển khai rất nhiều chiến dịch khuyến khích sử dụng Furoshiki trở lại, để đảm bảo việc bảo vệ môi trường ở Nhật Bản cũng như trên thế giới.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s